ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ

1907               

21 Οκτωβρίου: Ο Νίκος Εγγονόπουλος γεννιέται στη συνοικία της Πλάκας, στην Αθήνα. Είναι γόνος της αστικής οικογένειας του Κωνσταντινουπολίτη Παναγιώτη Εγγονόπουλου και της Ερριέττης Ιωαννίδη.

Ο πατέρας του ταξιδεύει συχνά στην Κωνσταντινούπολη για τις δουλειές του, όπου και τελικά εγκαθίστανται οικογενειακώς στη συνοικία του Πέρα. Ο Νίκος και ο αδερφός του, Κώστας, ξεκινούν να φοιτούν στο γαλλικό ιδιωτικό γυμνάσιο Saint-Michel, που βρίσκεται στην ίδια συνοικία.

1923               

Οι γονείς του τον στέλνουν στο Παρίσι για να σπουδάσει ιατρική. Μπαίνει οικότροφος στο περίφημο λύκειο Henri-IV.

Ανακαλύπτει τα κείμενα του Χατζή-Σεχρέτ, ενός Τουρκαλβανού ποιητή που είχε ζήσει στην Αυλή του Αλή Πασά. Όντας εξοικειωμένος μόνο με τη γαλλική λογοτεχνία, η ανάγνωση αυτών των κειμένων τον σημαδεύει βαθιά.

1927               

Εγκαταλείπει τις σπουδές του στην ιατρική, για να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία στην Ελλάδα ως ακροβολιστής στο 10ο σύνταγμα πεζικού, μέχρι τον Ιούλιο του 1928.

1928               

Παραμένει στην Αθήνα για να σπουδάσει ζωγραφική.

Φοιτά στο νυχτερινό γυμνάσιο του Ψυρρή.

1932               

Εγγράφεται στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, με βασικό καθηγητή του τον Κωνσταντίνο Παρθένη.Παράλληλα, συχνάζει στο εργαστήρι του Φώτη Κόντογλου, τον οποίο θαυμάζει και σέβεται.

Εργάζεται στην Τοπογραφική Υπηρεσία του Υπουργείου Δημοσίων Έργων ως ημερομίσθιος υπάλληλος. Θα μονιμοποιηθεί το 1940.

1935               

Γνωρίζει τον ποιητή, φωτογράφο και ψυχαναλυτή Ανδρέα Εμπειρίκο. Η φιλία τους θα διαρκέσει μέχρι τον θάνατο του Εμπειρίκου το 1975.

1938               

Τελειώνει τις σπουδές του στη Σχολή Καλών Τεχνών και ολοκληρώνει το έργο που ο ίδιος θα θεωρήσει ως τον πρώτο του πίνακα, το Ποιητής και μούσα.

Παρουσιάζει για πρώτη φορά τοπογραφικές μελέτες σπιτιών της δυτικής Μακεδονίας στην έκθεση «Τέχνη της νεοελληνικής παραδόσεως», που οργανώνεται στην αίθουσα Στρατηγοπούλου. Ο αρχιτέκτονας Δημήτρης Πικιώνης, του ζητά να τον βοηθήσει σε μακέτες αρχοντικών σπιτιών για το Υφυπουργείο Τουρισμού.

Κυκλοφορεί το πρώτο τεύχος του περιοδικού Υπερ[ρ]εαλισμός Α΄ από τις εκδόσεις Γκοβόστη, όπου ο Εγγονόπουλος μεταφράζει ποιήματα του Tristan Tzara.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κύκλος η πρώτη του ποιητική συλλογή, Μην ομιλείτε εις τον οδηγόν.

Επιμελείται τα σκηνικά και τα κοστούμια για την παράσταση Ο κόσμος ανάποδα, μια θεατρική προσαρμογή του έργου Μέναιχμοι του Πλαύτου, που ανεβαίνει στο θέατρο Κοτοπούλη, σε σκηνοθεσία Γιαννούλη Σαραντίδη. Είναι η πρώτη του είσοδος στον κόσμο του θεάτρου. Μέχρι το 1965 θα αναλάβει την σκηνογραφία και την ενδυματολογία δεκαπέντε ακόμα παραστάσεων, μεταξύ των οποίων αρχαίες τραγωδίες, σύγχρονα θέατρα και μπαλέτα.

1939               

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ιππαλεκτρυών η ποιητική συλλογή Τα κλειδοκύμβαλα της σιωπής.

Παρουσιάζει την πρώτη προσωπική του έκθεση στο σπίτι του Νικόλα Καλαμάρη (Νικόλας Κάλας), όπου τα έργα του προκαλούν σκάνδαλο. Θα πρέπει να περιμένει μέχρι το 1954 για να εκθέσει και πάλι ατομικά.

1941               

Ο Εγγονόπουλος επιστρατεύεται και βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του αλβανικού μετώπου. Αιχμαλωτίζεται από τους Γερμανούς, δραπετεύει και διασχίζει με τα πόδια σχεδόν τη μισή Ελλάδα. Μένει για λίγο στη Θεσσαλονίκη και τη Σκόπελο, ενώ όταν τελικά επιστρέφει στην Αθήνα, η πρωτεύουσα βρίσκεται υπό γερμανική κατοχή.

Εγκαθίσταται στο ατελιέ του στην οδό Κυψέλης 12.

1942               

Συμμετέχει στην «Επαγγελματική Έκθεση Ζωγραφικής» του Ζαππείου, στην οποία θα παίρνει μέρος κάθε φορά που θα του δίνεται η ευκαιρία (1943, 1949, 1952, 1957, 1963, 1965, 1967, 1971, 1973 και 1975).

Γράφει το Μπολιβάρ, ένα ελληνικό ποίημα. Εξ αιτίας του ποιήματος αυτού, δύο χρόνια αργότερα, θα αναγκαστεί να καταφύγει στο σπίτι του Εμπειρίκου, όπου θα παραμείνει κρυμμένος για δύο μήνες, διωκόμενος από τις γερμανικές αρχές.

1945               

Αποσπάται από το Υπουργείο Δημοσίων Έργων στο Ε.Μ.Π., ως βοηθός του Δημήτρη Πικιώνη στην έδρα Διακοσμητικής και Ελευθέρου Σχεδίου. Αρχίζει η σταδιοδρομία του ως καθηγητής, η οποία θα διαρκέσει μέχρι την συνταξιοδότηση του το 1973. 

1949               

Οργανώνεται στο Ζάππειο Μέγαρο η πρώτη έκθεση του καλλιτεχνικού ομίλου «Αρμός», του οποίου είναι συνιδρυτής μαζί με 24 ακόμη Έλληνες καλλιτέχνες (μεταξύ των οποίων είναι οι Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Γιάννης Τσαρούχης, Γιάννης Μόραλης, Παναγιώτης Τέτσης, Γιώργος Μαυροειδής, Γιώργος Ζογγολόπουλος, Νίκος Νικολάου, Ναταλία Μελά, Ελένη Σταθοπούλου, Κλέαρχος Λουκόπουλος και Νέλλη Ανδρικοπούλου). Μία ακόμη έκθεση θα οργανωθεί στη Θεσσαλονίκη έναν χρόνο αργότερα, ενώ η τρίτη και τελευταία έκθεση θα παρουσιαστεί, επίσης στο Ζάππειο, τον Δεκέμβριο του 1952.

1950               

Παντρεύεται τη Νέλλη Ανδρικοπούλου στον ναό του Αγίου Διονυσίου, στην οδό Σκουφά. Ο γιός τους, Πάνος, θα γεννηθεί έναν χρόνο αργότερα, ενώ το ζευγάρι θα χωρίσει τελικά το 1954.

1951               

Συμμετέχει στην έκθεση του 4oυ Συνεδρίου του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου στο Όσλο (και αργότερα στην Αθήνα το 1957 και το 1962), καθώς και στην έκθεση της Διεθνούς Ένωσης Αρχιτεκτόνων στην Αθήνα.

1954               

Εκπροσωπεί την Ελλάδα στην 27η Biennale της Βενετίας, με 72 πίνακες. Είναι η πρώτη φορά που η χώρα εκπροσωπείται από έναν μόνον καλλιτέχνη, προκαλώντας έτσι την αποδοκιμασία του Τύπου και αρκετών καλλιτεχνών. Στην έκθεση αυτή, η οποία είναι αφιερωμένη στον σουρεαλισμό, ο Max Ernst παίρνει το πρώτο βραβείο ζωγραφικής.

Γνωρίζει την Ελένη Τσιώκου (Λένα), καθηγήτρια μαθηματικών στην Αρχιτεκτονική Σχολή του Πολυτεχνείου. Το 1956 θα της εκδηλώσει τον έρωτά του, αφιερώνοντάς της ένα ποίημα.

1956               

Εκλέγεται μόνιμος επιμελητής του Ε.Μ.Π. και διορίζεται στην έδρα Διακοσμητικής και Ελευθέρου Σχεδίου. Παραιτείται οριστικά από το Υπουργείο Δημοσίων Έργων.

1957               

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ίκαρος η ποιητική συλλογή Εν ανθηρώ Έλληνι λόγω, για την οποία τιμάται με το Πρώτο Βραβείο Ποίησης του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας.

Διορίζεται επιμελητής στην έδρα Γενικής Ιστορίας της Τέχνης.

1960               

Παντρεύεται τη Λένα στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου του Λουμπαρδιάρη, στου Φιλοπάππου. Το ζευγάρι εγκαθίσταται στην οδό Αναγνωστοπούλου, όπου ο ζωγράφος μεταφέρει και το ατελιέ του. Έναν χρόνο αργότερα γεννιέται η κόρη τους, Ερριέττη.

1964               

Κυκλοφορεί από τη δισκογραφική εταιρεία «Διόνυσος» ο δίσκος Ο Εγγονόπουλος διαβάζει Εγγονόπουλο.

1966               

Τιμάται με τον Χρυσό Σταυρό του Τάγματος του Γεωργίου Α'.

1969               

Εκλέγεται τακτικός καθηγητής στην έδρα Ελευθέρου Σχεδίου και εντεταλμένος στην έδρα Γενικής Ιστορίας της Τέχνης.

1971               

Τιμάται με τον Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικος.

1972               

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ε.Μ.Π. το βιβλίο Ελληνικά σπίτια.

1973               

Συνταξιοδοτείται και αποχωρεί από το Ε.Μ.Π. Το 1976 ανακηρύσσεται ομότιμος καθηγητής του.

1978               

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ίκαρος η ποιητική συλλογή Στην κοιλάδα με τους ροδώνες, για την οποία τιμάται και πάλι με το Πρώτο Κρατικό Βραβείο Ποίησης.

1983               

Αναδρομική έκθεση με 105 έργα στην Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλέξανδρος Σούτσος. Δεν παρευρίσκεται στα εγκαίνια.

1984               

Εκδίδεται από τις εκδόσεις Νεφέλη το έργο Ο υπερρεαλισμός στη νεοελληνική τέχνη: Η περίπτωση του Νίκου Εγγονόπουλου, της ιστορικού τέχνης Νίκης Λοϊζίδη.

1985               

31 Οκτωβρίου: Πεθαίνει από ανακοπή καρδιάς. Κηδεύεται δημοσία δαπάνη στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών. Λίγες μέρες αργότερα, στην Γκαλερί 3 γίνεται μία ατομική έκθεση με τίτλο «Νίκος Εγγονόπουλος ‒ ζωγραφική 1975-1985».

SHARE